بر اساس آمار سازمان بهزیستی تعداد زنان سرپرست‌خانوار درون سال۷۰، وام مسکن بی سرپرست کمیته امداد یک‌مـیلیون و ۲۰۰‌هزارنفر و در سال۸۵، یک‌مـیلیون و ۶۰۰‌هزارنفر بوده است. وام مسکن بی سرپرست کمیته امداد این آمار درون سال۹۰ بـه دو‌مـیلیون و ۵۰۰‌هزار افزایش یـافته کـه نشان‌دهنده رشد ۵۵‌درصدی این پدیده‌‌اجتماعی است.

تهران – اقتصاد برتر – 16 شـهریور 96

بر اساس آمار سازمان بهزیستی تعداد زنان سرپرست‌خانوار درون سال۷۰، یک‌مـیلیون و ۲۰۰‌هزارنفر و در سال۸۵، یک‌مـیلیون و ۶۰۰‌هزارنفر بوده است. وام مسکن بی سرپرست کمیته امداد این آمار درون سال۹۰ بـه دو‌مـیلیون و ۵۰۰‌هزار افزایش یـافته کـه نشان‌دهنده رشد ۵۵‌درصدی این پدیده‌‌اجتماعی است.

آمار سال۹۳ نیز نشان مـی‌دهد دو‌مـیلیون و ۳۰۰‌هزار زن سرپرست‌خانوار درون کشور وجود دارند کـه با گذشت سه‌سال، تنـها ۲۰۰‌هزارنفر از این زنان تحت‌پوشش سازمان‌های حمایتی قرار گرفته‌اند. از نظر اقتصادی، زنان سرپرست‌خانوار آسیب‌پذیرتر از مردان سرپرست‌خانوار هستند.

براساس آمار ۴۳‌درصد از زنان سرپرست‌خانوار درون دو دهک پایین جامعه قرار دارند، درحالی کـه تنـها ۱۶‌درصد از مردان سرپرست‌خانوار درون این دهک‌ها قرار مـی‌گیرند. بیشترین سهم زنان سرپرست‌خانوار با وضعیت مالی درون حد دو دهک پایین درآمدی متعلق بـه استان سیستان‌و‌بلوچستان است.

در واقع ۶۴‌درصد از زنان سرپرست‌خانوار سیستان‌و‌بلوچستانی جزو دو دهک پایین درآمدی قرار دارند. درآمد متوسط زنان سرپرست‌خانوار حدود ۶۵‌درصد مـیانگین درآمد مردان سرپرست‌خانوار است. این درحالی هست که اشتغال درون مـیان زنان سرپرست‌خانوار به‌طور قابل‌توجهی پایین‌تر است.

متوسط سن زنان سرپرست‌خانوار درون ایران حدود 57سال است، درحالی کـه برای مردان این رقم درحدود 44سال است. بیشترین زنان سرپرست‌خانوار بین 35 که تا 64سال سن دارند و 44‌درصد از این افراد بی‌سواد هستند. مـیزان بی‌سوادی درون زنان سرپرست‌خانوار بیش از 65سال سن 81‌درصد است. اگر شانس اشتغال افراد را متناسب با مـیزان سن و تحصیلات آنـها بدانیم، درون این صورت، تصور این موضوع کـه تعداد اندکی از این زنان قادر بـه اشتغال درون محیط‌های کاری هستند، دور از ذهن نیست.

به‌طور کلی زنان سرپرست‌خانوار مدرک تحصیلی پایین‌تر و نیز نرخ سواد پایین‌تری نسبت بـه مردان دارند. 41‌درصد از این زنان به‌تنـهایی زندگی مـی‌کنند و باقی نیز همراه با فرزندان خود روزگار مـی‌گذرانند. 9/7‌درصد از این زنان از معلولیت یـا بیمارهای جسمـی و روانی رنج مـی‌برند و 30‌درصد آنـها نیز به‌علت مسائل مرتبط با سلامت جسمـی و روحی قادر بـه کار‌ نیستند.

تمام آمارهای موجود نشان مـی‌دهد دولت و مسئولان حتما توجه ویژه‌ای بـه بحث تامـین معیشت و آینده این زنان داشته باشند، زیرا مـیزان حضور آنـها درون جامعه قابل‌توجه است. این زنان حتما از خدماتی مانند بیمـه عمر و همچنین حمایت‌های جسمـی و روانی بهره‌مند شوند و از همـه مـهم‌تر با ایجاد اشتغال به منظور آنـها حتما این زنان را از نظر مالی تامـین کرد.

در این صورت آنـها از آسیب‌های ناشی از فقر اقتصادی درون جامعه محفوظ ‌مـی‌مانند. کاستی‌ها و نواقص مربوط بـه زنان سرپرست‌خانوار نیز حتما رفع شوند. سازمان‌های مختلفی مانند سازمان بهزیستی، کمـیته‌امداد، شـهرداری و سازمان‌های مردم‌نـهاد درون حال حاضر جوابگوی نیـازهای متعدد این زنان هستند. گاهی عدم هماهنگی مـیان سازمان‌های متولی درون این زمـینـه این زنان را از دریـافت کمک‌های ضروری به‌منظور تامـین معیشت خود محروم مـی‌سازد. بنابراین نیـاز هست سازمانی واحد رسیدگی بـه امور آنان را برعهده بگیرد.

لزوم اشتغال به منظور زنان سرپرست‌خانوار

معمولا درون خانواده‌های ایرانی پدر سرپرست ‌خانوار هست و درصورتی کـه پدر به‌هردلیل امکان سرپرستی خانواده را نداشته باشد، این وظیفه بـه بزرگ‌ترین عضو خانواده مـی‌رسد. درون اکثر موارد مادران بعد از پدر خانواده سرپرستی را به‌عهده مـی‌گیرند. طیف زنان سرپرست‌خانوار، طیف گسترده‌ای هست و شامل زنان بیوه، مطلقـه، همسران مردان معتاد، زندانی، بیکار ، مـهاجر و مردان مشغول بـه انجام نظام وظیفه مـی‌شود.

همچنین زنان سالمند تنـها، ان خودسرپرست مجرد و همسران مردان ازکارافتاده یـا سالمند نیز درون گروه زنان سرپرست‌خانوار تعریف مـی‌شوند. زنان سرپرست‌خانوار یـا خودسرپرست با مصائب، مشکلات و موانع بسیـاری درون زندگی روبه‌رو هستند. این مشکلات معمولا به‌دلیل زندگی درون شـهرهای بزرگ، آسیب‌های جبران‌ناپذیری بـه آنـها و جامعه وارد مـی‌کند.

اغلب این زنان به‌دلیل کمبود مـهارت یـا مـیزان پایین تحصیلات انسان‌هایی کارآمد و توانمند نیستند. آنـها با توجه بـه تحصیلات اندک خود تنـها قادر بـه انجام مشاغل خانگی هستند، یـا درون کارخانـه‌ها و کارگاه‌ها به‌عنوان یک کارگر مشغول بـه فعالیت مـی‌شوند. اما به منظور افزایش رفاه زندگی، این زنان نیـازمند راه‌اندازیب‌و‌کارهای خانگی و کوچک هستند که تا مـیزان درآمد خود را افزایش داده و با دریـافت وام ازنظر مالی تامـین شوند.

وام‌های بدون ضامن به منظور سرپرست‌خانوار

از اواخر دهه80 زمزمـه‌هایی به منظور اعطای وام بدون ضامن بـه زنان سرپرست‌خانوار شنیده ‌شد. طرح اعطای وام بـه این زنان از سال89 و با 150گروه از زنان سرپرست‌خانوار درون 15استان کشور آغاز شد. با اجرای این وام زنان سرپرست‌خانوار مـی‌توانستند از وامـی بدون ضامن و با سود کمتر از 18‌درصد استفاده کنند.

در آن سال حدود 15‌مـیلیـاردتومان از طریق بانک‌ کشاورزی بـه این زنان وام اهدا شد. اما درون سال‌91 این طرح به‌گونـه‌ای دیگر تعریف شد. براساس قوانین جدید، این زنان مـی‌‌توانستند ازطریق پس‌انداز درون بانک، ضامن خود شوند. درون این طرح گروه‌های 15نفره از زنان سرپرست‌خانوار تشکیل ‌شد و این زنان پس‌اندازهای خود را درون بانک ذخیره مـی‌د. بانک نیز بعد از بررسی‌های لازم وام را درون اختیـار آنـها قرار مـی‌‌داد.

مـیزان این وام حدودا پنج‌مـیلیون بود و در اقساط 36‌ماهه بـه بانک بازپرداخت مـی‌شد. درون خرداد سال92 نیز مدیرکل توانمندسازی خانواده و زنان سازمان بهزیستی از اعطای وام 10‌مـیلیون‌تومانی درون سه‌مرحله بـه گروه‌های زنان سرپرست‌خانوار خبر داد. دولت از 27اردیبهشت سال جاری بخشنامـه‌ای جدید بـه بانک مرکزی ابلاغ کرد؛ براساس این بخشنامـه بانک‌ها موظف شدند درقبال پرداخت وام‌های پنج‌مـیلیون‌تومانی حساب یـارانـه‌ای متقاضی را به‌عنوان وثیقه بپذیرند.

سرپرستان خانوار (اعم از زن یـا مرد) مـی‌توانند حساب یـارانـه نقدی خود را به‌عنوان ضمانت وام پنج‌مـیلیون‌تومانی معرفی کنند. بازپرداخت این تسهیلات پنج‌ساله و نرخ سود آنـها ۱۸‌درصد است. به‌گفته مشاور امور زنان سازمان بهزیستی کشور درون شـهریور96، این سازمان تامـین مالی خرد ویژه زنان سرپرست‌خانوار را با کمک بانک‌کشاورزی پیگیری مـی‌کند که تا این زنان بتوانند بدون وثیقه و ضمانت بانکی از ریق تجمـیع با یکدیگر، مشاغل خرد را راه‌اندازی کنند.

از آغاز طرح اعطای وام بدون ضامن بـه زنان سرپرست‌خانوار بیش از هفت‌سال مـی‌گذرد و این طرح طی سالیـان قبل شکل‌های متنوعی بـه خود گرفته، اما نکته حائز‌اهمـیت، لزوم توجه ویژه بـه معیشت این زنان است؛ زنانی کـه به‌سبب موقعیت زندگی ممکن هست درمعرض آسیب‌های اجتماعی متعددی قرار بگیرند؛ آسیب‌هایی کـه روح جامعه را بـه درد مـی‌آورد و پیکره آن را بیمار و خسته مـی‌کند.

به آنـها وام بدون ضامن و سود بدهید!

یک عضو فراکسیون‌زنان مجلس با اشاره بـه لزوم اعطای وام بدون ضامن بـه زنان‌ سرپرست‌خانوار مـی‌گوید: وام مسکن بی سرپرست کمیته امداد زنان سرپرست‌خانوار و بدسرپرست با توجه بـه مشکلات متعددشان بـه حمایت‌های مالی نیـاز دارند.ی ضامن یک خانم سرپرست‌خانوار نمـی‌شود، زیرا آنـها شغل قابل‌اتکایی ندارند؛ بـه این دلیل افراد بـه بازپرداخت وام توسط این زنان اطمـینان ندارند و حاضر بـه ضمانت آنـها نمـی‌شوند.

ضمانت این زنان به منظور دریـافت وام حتما شرط کارآفرینی آنـها یـا بازپرداخت وام ازطریق یـارانـه باشد. اعطای‌وام بـه این زنان بسیـار کمک‌کننده خواهد بود. فاطمـه ذوالقدر مـی‌افزاید: درون برنامـه‌ششم‌توسعه مصوب کردیم که تا پایـان این برنامـه، شش‌مـیلیون جمعیت خانواده‌های بی‌سرپرست و بدسرپرست تحت‌پوشش دولت قرار گیرند. او تاکید مـی‌کند: اغلب این زنان حرفه‌آموزی مـی‌کنند، اما به منظور ایجاد اشتغال خود نیـازمند کمک و حمایت هستند.

برخی زنان سرپرست‌خانوار طرح‌های قابل‌قبولی به منظور اشتغال‌آفرینی درون خانـه دارند. آنـها بـه تولید صنایع‌‌دستی درون خانـه مـی‌پردازند. ذوالقدر مـی‌افزاید: درصورتی کـه وام‌های بدون ضامن و سود یـا با سودهای بسیـار کم و درحدود چهار‌درصد بـه آنـها داده شود، این زنان از طریق آن کارآفرینی و مشکلات متعدد خود را حل مـی‌کنند. او تاکید مـی‌کند: یک سازمان واحد حتما متولی زنان بدسرپرست و بی‌سرپرست شود.

درحال حاضر شـهرداری، کمـیته‌امداد و سازمان بهزیستی بـه این زنان کمک مـی‌کنند و همچنین وزارت‌کشور درون بحث آسیب‌های‌اجتماعی ورود کرده است. بنابراین نیـازمند تشکیل سازمان یـا نـهادی هستیم کـه تنـها بـه امور این زنان رسیدگی و احتیـاجات آنـها را تامـین کند. این عضو فراکسیون زنان مـی‌افزاید: معاونت امور زنان و خانواده وظایف بسیـار گسترده‌ای دارد و به این دلیل نیـازمند ایجاد سازمان رسیدگی بـه امور زنان سرپرست‌خانوار هستیم.

ذوالقدر مـی‌افزاید: درون این صورت اگر بنا بـه ایجاد صندوق یـا تخصیص‌بودجه به منظور این زنان باشد، این زنان مـی‌توانند از طریق این سازمان از کمک و وام‌های صندوق بهره‌مند شوند. او خاطرنشان مـی‌کند: اکنون اکثر کشورها این امکان را به منظور این زنان فراهم کرده‌اند. به‌عنوان مثال، درون هند مرکزی نیمـه‌دولتی مسئول رسیدگی بـه امور مالی و رفاهی زنان بی‌سرپرست و تنـهاست و آنـها را تحت‌پوشش خود قرار داده است.

طرحی مشابه را نیز مـی‌توان درون ایران اجرا کرد که تا زنان سرپرست‌خانوار و خانواده‌های آنـها تحت‌پوشش سازمانی واحد قرار بگیرند. مسائلی مانند مسکن، خوراک، اشتغال، ایجاد بازارکار و آموزش این زنان حتما تحت‌پوشش این سازمان باشد. ذوالقدر مـی‌افزاید: درصورت تحت‌پوشش قرارگرفتن این زنان و خانواده‌های آنـها مـیزان آسیب‌های‌اجتماعی نیز درون جامعه کاهش مـی‌یـابد.

*ایرنا

اشتراک‌گذاری این:




[وام بـه زنان سرپرست خانوار با ضمانت یـارانـه – اقتصاد برتر وام مسکن بی سرپرست کمیته امداد]

نویسنده و منبع: مریم رهنما | تاریخ انتشار: Wed, 18 Jul 2018 06:46:00 +0000